Beton is één van de meest gebruikte bouwmaterialen ter wereld, maar heeft ook een kwetsbaarheid: vroeg of laat ontstaan er scheuren. Die scheuren kunnen leiden tot lekkages, schade aan constructies en extra onderhoud. Het Nederlandse bedrijf Basilisk ontwikkelde samen met de TU Delft daarom een innovatieve oplossing: zelfhelend beton.
Met behulp van bio-based technologie kunnen betonconstructies zichzelf herstellen. De technologie maakt gebruik van micro-organismen die, wanneer zij in contact komen met vocht, kalksteen produceren. Hierdoor kunnen kleine scheuren automatisch worden afgedicht en blijft de constructie langer sterk en duurzaam.
*Zelfhelend beton
De voordelen van zelfhelend beton
De toepassing van zelfhelend beton biedt meerdere voordelen. Constructies gaan langer mee, onderhoud kan worden verminderd en er is minder behoefte aan aanvullende beschermingslagen. Daarnaast draagt de technologie bij aan een lagere CO₂-voetafdruk doordat de levensduur van beton wordt verlengd en materiaalgebruik kan worden beperkt.
Neem bijvoorbeeld een project in Ede, waar Hemubo consoles volledig vervangt en in het werk aanstort. Door aan de reparatiemortel het additief ‘self-healing agent’ toe te voegen blijven de consoles bij eventuele scheurvorming onderhoudsvrij. Dat geeft een extra zekerheid aan de al duurzame reparaties.
Voordat een innovatieve technologie daadwerkelijk de markt op kan, is er onderzoek én een lange weg naar een toepasbaar product nodig. Bart van der Woerd, adviseur van Basilisk, vertelt hoe het zelfhelende beton vanuit de onderzoekswereld zijn weg naar de praktijk vond:
“De TU Delft doet op allerlei vlakken onderzoeksprojecten. Daar worden zij door de overheid en bijvoorbeeld de Europese Commissie voor gesubsidieerd. Omdat er een grote behoefte is aan ‘self-healing materials’, heeft de TU Delft daar ook onderzoek naar gedaan. Denk bijvoorbeeld aan coatings, plastics en asfalt. Zo ook naar zelfhelend beton.
De TU Delft heeft ‘Het Valorisatiecentrum’ opgericht om te kijken of er een markt is voor de uitvindingen die anders op de plank liggen. Wellicht is de industrie geïnteresseerd? Ik ben persoonlijk geïnteresseerd geraakt in zelfhelend beton omdat ik aan de andere kant heb gestaan: ik heb lang gewerkt in de reparatie van beton. Daardoor wist ik meteen dat dit interessant zou kunnen zijn.
We zijn vervolgens gaan kijken hoe we dit konden ontwikkelen tot een marktgericht product. Dat duurt jaren, maar is uiteindelijk gelukt. De voordelen van zelfhelend beton zijn helder: beton gaat langer mee en heeft minder onderhoud nodig als het zichzelf kan herstellen van de scheurtjes die logischerwijs in beton ontstaan. Maar het biedt ook mogelijkheden om bestaande constructies langer te gebruiken.”
Het project in Ede laat zien hoe zelfhelend beton daarbij niet alleen kan bijdragen aan een langere levensduur, maar ook aan het opnieuw gebruiken van bestaande constructieonderdelen.
Tekst: Frauke van Hulten
